Nghiên cứu, điều tra xã hội, cung cấp luận cứ cho xây dựng tương lai

22/06/2022 20:24 Số lượt xem: 295
Nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn là một trong những lĩnh vực nghiên cứu quan trọng cho sự phát triển, giúp diễn giải các quá trình vận động, đi sâu tìm hiểu nguyên nhân, hệ quả, mối quan hệ và dự đoán những diễn biến tiếp theo của các sự kiện, hiện tượng trong đời sống con người. Thời gian qua, công tác nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn, điều tra cơ bản được chú trọng đổi mới để đem lại hiệu quả cao cho công tác xây dựng chiến lược.

Nghiên cứu tác động của đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) tại Bắc Ninh giúp đưa ra giải pháp tăng cường thu hút, nâng cao hiệu quả sử dụng FDI trong bối cảnh mới.

 

Theo Sở Khoa học và Công nghệ (KH&CN), trong 5 năm vừa qua, toàn tỉnh đã triển khai được hơn 30 đề tài và gần 150 nhiệm vụ khoa học liên quan đến khoa học xã hội - nhân văn, điều tra cơ bản. Nhìn chung, các đề tài được đề xuất, triển khai nghiên cứu đều có tính thực tiễn cao, bám sát nhu cầu của cơ quan, đơn vị, của xã hội và sự phát triển của tỉnh. Kết quả của các đề tài, nhiệm vụ đã góp phần cung cấp tư liệu, số liệu cho công tác dự báo, xây dựng quy hoạch, chiến lược phát triển kinh tế-xã hội, bảo vệ tài nguyên môi trường, phát triển bền vững của địa phương, đồng thời phản biện lại những tồn tại trong quá trình thực thi chính sách, pháp luật vào cuộc sống để các ngành chức năng có biện pháp điều chỉnh.
Nổi bật trong đó là một số đề tài như: Tác động của đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đến kinh tế - xã hội của tỉnh thời gian qua và giải pháp tăng cường thu hút, nâng cao hiệu quả sử dụng FDI trong bối cảnh mới; Nghiên cứu, đánh giá hiệu quả sử dụng vốn đầu tư cho phát triển nông nghiệp, góp phần xây dựng nông thôn mới; Đánh giá tác động chính sách về an sinh và bảo trợ xã hội trên địa bàn; Nghiên cứu giá trị lịch sử - văn hóa và vai trò của đình làng Bắc Ninh trong sự nghiệp xây dựng nông thôn mới tạo cơ sở để đề xuất một số giải pháp nhằm bảo tồn, phát huy giá trị di sản văn hóa truyền thống của địa phương… Đánh giá thực trạng mức độ an toàn vệ sinh thực phẩm nông sản và xác định ảnh hưởng của đất, nước tưới đến mức độ an toàn nông sản trên địa bàn tỉnh; Nghiên cứu, đánh giá hiện trạng xói lở đường bờ dọc sông Cầu và sông Đuống; Đánh giá thực trạng an toàn, an ninh thông tin trong hoạt động của các cơ quan nhà nước trên địa bàn tỉnh;… Một số đề tài về điều tra, khảo sát cũng được dày công thực hiện nhằm đưa ra những đánh giá chính xác cho quá trình quản lý, xây dựng kế hoạch như: Điều tra khảo sát đánh giá nhu cầu hỗ trợ và đề xuất giải pháp hỗ trợ cho doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn tỉnh; Điều tra, khảo sát tính toán tỷ trọng sản phẩm công nghiệp công nghệ cao, nhân tố tổng hợp (TFP) và chỉ số đổi mới công nghệ thiết bị trong các doanh nghiệp đối với tốc độ tăng trưởng kinh tế tỉnh Bắc Ninh; Điều tra, đánh giá hiện trạng các cơ sở bức xạ và nghiên cứu đánh giá liều chiếu xạ y tế, xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ công tác quản lý nhà nước về an toàn bức xạ…
Để nâng cao chất lượng các đề tài nghiên cứu, hàng năm, Sở KH&CN đã xây dựng kế hoạch, xác định nhiệm vụ khoa học và định hướng cho các đơn vị lựa chọn, triển khai đề tài bám sát vào định hướng phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh; khuyến khích các ngành, đơn vị, địa phương, tổ chức, cá nhân đề xuất nhiệm vụ nghiên cứu khoa học thuộc lĩnh vực của mình. Quy trình thực hiện đề tài nghiên cứu được cán bộ quản lý khoa học hướng dẫn, tiếp nhận và giải quyết kịp thời những vướng mắc phát sinh. Thủ tục đăng ký và kinh phí thực hiện đề tài cũng được Sở KH&CN tạo điều kiện thuận lợi để các đơn vị, cá nhân yên tâm chuyên sâu vào nghiên cứu. Ngoài ra, việc lập các hội đồng nghiệm thu có sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý với những đánh giá, phản biện chặt chẽ giúp chủ nhiệm đề tài kịp thời chỉnh sửa, bổ sung, nâng cao giá trị khoa học. Kết quả đề tài nghiên cứu, điều tra được các sở, ngành phối hợp nhân rộng, tuyên truyền đưa sản phẩm vào thực tiễn, nhờ vậy, ngày càng nhiều tổ chức, cá nhân tích cực tham gia.
Tuy nhiên, phải nhìn nhận, số lượng các đề tài nghiên cứu khoa học xã hội, nhân văn và điều tra cơ bản vẫn còn thấp so với các lĩnh vực khác. Trong khi đó, quá trình nghiên cứu đòi hỏi sự công phu, kết quả khó định lượng trước mắt. Kinh phí triển khai kết quả đề tài nghiên cứu vào thực tế còn hạn chế khiến cho việc nhân rộng chưa được như mong muốn…
 Từ thực tế đó, Sở KH&CN tập trung đặt hàng những đề tài nghiên cứu khoa học xã hội, nhân văn và điều tra cơ bản có tầm quan trọng, khả năng tác động mạnh mẽ đến kinh tế - xã hội của tỉnh; làm tốt công tác tuyển chọn đề tài, ưu tiên những đề tài có tính ứng dụng. Tạo cơ chế thu hút các tổ chức, cá nhân có năng lực tham gia nghiên cứu, điều tra cơ bản; phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, ngành, đặc biệt là các cơ quan nghiên cứu và đội ngũ các chuyên gia ở Trung ương đề xuất các nhiệm vụ KH&CN góp phần giải quyết các vấn đề bức xúc của địa phương… Xác định, hiệu quả của những đề tài nghiên cứu chất lượng trong lĩnh vực này sẽ xây dựng hệ thống luận cứ khoa học đầy đặn phục vụ cho việc hoạch định chính sách, cải tiến quản lý, góp phần đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa của tỉnh.

Song Giang